Κεντρική Τράπεζα: ανάπτυξη 2,9% το 2026, πληθωρισμός στο 3,3%

Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (ΚΤΚ) αναμένει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης φέτος, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή πιέζει τον τουρισμό και τις επενδύσεις, ενώ ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά, σύμφωνα με τις προβλέψεις Σεπτεμβρίου που δημοσιοποιήθηκαν την Πέμπτη, όπως μεταδίδει ο Cyprus Mail.

Συγκεκριμένα, η ΚΤΚ προβλέπει ανάπτυξη του ΑΕΠ 2,9% το 2026, έναντι 3,8% το 2025, πριν επιταχυνθεί στο 3,1% τόσο το 2027 όσο και το 2028. Οι προβλέψεις, που εκπονήθηκαν από τη Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Νομισματικής Πολιτικής, καλύπτουν ΑΕΠ, ανεργία, πληθωρισμό και δομικό πληθωρισμό, ενώ αξιολογούν και τους κύριους κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές.

Οι προβλέψεις του Σεπτεμβρίου ενσωματώνουν τις οικονομικές επιπτώσεις της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων διεθνών τιμών πετρελαίου, των αυξημένων περιθωρίων διύλισης και της εντονότερης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η ΚΤΚ αναφέρει ότι αυτοί οι παράγοντες αναμένεται να έχουν άμεση αρνητική επίδραση στην κυπριακή οικονομία, ιδίως μέσω των τιμών ενέργειας, του τουρισμού και των μη οικιστικών ιδιωτικών επενδύσεων. Το βασικό σενάριο προϋποθέτει ότι η σύγκρουση θα συνεχιστεί έως το τελευταίο τρίμηνο του 2026, με σταδιακή αποκλιμάκωση στη συνέχεια.

Παρά τους εξωτερικούς κραδασμούς, η ΚΤΚ επισημαίνει ότι η οικονομία συνεχίζει να επιδεικνύει ανθεκτικότητα και ότι η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να στηρίξει την ανάπτυξη καθ' όλη την περίοδο πρόβλεψης. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει θετική, καθώς τα νοικοκυριά επωφελούνται από υψηλότερα πραγματικά διαθέσιμα εισοδήματα, αν και οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίζονται. Η αγορά εργασίας αναμένεται επίσης να στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ μεγάλα οικιστικά και μη οικιστικά επενδυτικά έργα προβλέπεται να συνεχιστούν παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, ο μακρύς χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης των έργων, σε συνδυασμό με την εκτίμηση ότι η γεωπολιτική διαταραχή θα είναι προσωρινή, σημαίνει ότι δεν αναμένεται ακύρωσή τους.

Οι καθαρές εξαγωγές, ωστόσο, αναμένεται να συνεισφέρουν αρνητικά στην ανάπτυξη το 2026, κυρίως λόγω της εξασθένησης των εξαγωγών μετά τη μείωση των εσόδων από τον τουρισμό στο πρώτο εξάμηνο του έτους εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι εισαγωγές αναμένεται παράλληλα να επιταχυνθούν, αντανακλώντας την ισχυρή εγχώρια ζήτηση και τις αυξημένες εισαγωγές υπηρεσιών που απαιτούνται για τη στήριξη σχετικών εξαγωγών. Η εικόνα αναμένεται να βελτιωθεί το 2027 και το 2028, όταν οι καθαρές εξαγωγές προβλέπεται να συνεισφέρουν θετικά στην ανάπτυξη, κυρίως λόγω περαιτέρω ανάκαμψης του τουρισμού.

Ανεργία σε ιστορικό χαμηλό

Η αγορά εργασίας αναμένεται να παραμείνει μία από τις κύριες πηγές ανθεκτικότητας, με την ΚΤΚ να προβλέπει σημαντική μείωση της ανεργίας στο 3,8% το 2026. Το ποσοστό αναμένεται να παραμείνει στο 3,8% τόσο το 2027 όσο και το 2028, υποστηριζόμενο από τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη και τη διαρκή στενότητα της αγοράς εργασίας. «Το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας καταδεικνύει την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας», αναφέρει η ΚΤΚ. Η κεντρική τράπεζα μείωσε σημαντικά τις προβλέψεις της για την ανεργία σε σύγκριση με τον Ιούνιο, κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες τόσο για το 2027 όσο και για το 2028.

Ο πληθωρισμός στο 3,3%

Η σημαντικότερη επιδείνωση των προοπτικών αφορά τον πληθωρισμό, με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή να προβλέπεται να φτάσει στο 3,3% το 2026, έναντι μόλις 0,8% το 2025. Η ΚΤΚ αποδίδει την αύξηση κυρίως στις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ιδίως στις υψηλότερες τιμές ενέργειας και στα αυξημένα περιθώρια διύλισης. Οι πιέσεις αυτές αναμένεται να περάσουν και σε άλλα συστατικά του πληθωρισμού, όπως οι υπηρεσίες και τα τρόφιμα. Οι τιμές των υπηρεσιών αναμένεται να δεχθούν ανοδικές πιέσεις λόγω της ισχυρής ζήτησης σε τουριστικούς κλάδους, παράλληλα με το υψηλότερο ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, με τους μισθούς να συμβάλλουν λιγότερο. Οι τιμές των τροφίμων αναμένεται επίσης να συνεχίσουν να αυξάνονται, κυρίως λόγω των έμμεσων επιπτώσεων του υψηλότερου ενεργειακού κόστους.

Αντίθετα, οι τιμές των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών αναμένεται να παραμείνουν σε αρνητικό έδαφος το 2026, συμβάλλοντας στην αντιστάθμιση μέρους των ευρύτερων πληθωριστικών πιέσεων. Η ΚΤΚ συνδέει αυτό εν μέρει με τις χαμηλότερες τιμές εισαγωγών από την Κίνα και την αυξανόμενη χρήση ηλεκτρονικών αγορών, αν και η υποτίμηση του ευρώ αναμένεται να ασκήσει ανοδικές πιέσεις σε αυτές τις τιμές. Οι προβλέψεις ενσωματώνουν επίσης τα υφιστάμενα κυβερνητικά μέτρα για τον μετριασμό του υψηλότερου κόστους, όπως οι μειώσεις ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια και η παράταση των μειωμένων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,4% το 2027 και στο 1,9% το 2028, καθώς ο ενεργειακός πληθωρισμός αποκλιμακώνεται και οι επιπτώσεις του υψηλότερου κόστους παραγωγής σταδιακά απορροφώνται από την οικονομία. Ο πληθωρισμός των υπηρεσιών αναμένεται επίσης να επιβραδυνθεί, ενώ τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά προβλέπεται να συνεχίσουν να δέχονται αποπληθωριστικές πιέσεις. Η πρόβλεψη για το 2028 ενσωματώνει την αναμενόμενη εφαρμογή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ, γνωστού ως ETS2, το οποίο αναμένεται να έχει την κύρια επίδρασή του στις μεταφορές.