Εργασία στην Κύπρο Ελέγχθηκε: Άλλαξε:
Με λίγα λόγια
- Ποιους αφορά
- Κάθε εργοδοτούμενο στην Κύπρο — σε ιδιωτική επιχείρηση ή στη δημόσια υπηρεσία, περιλαμβανομένων των μαθητευομένων. Η υπηκοότητα και το είδος της άδειας διαμονής δεν παίζουν ρόλο: ο νόμος για την άδεια είναι ίδιος για όλους. Δεν αφορά τους αυτοτελώς εργαζομένους.
- Πόσο κοστίζει
- Η άδεια δεν κοστίζει τίποτα στον εργαζόμενο. Ο εργοδότης που δεν έχει εξαίρεση από το Ταμείο καταβάλλει εισφορά — 8% επί των ακαθάριστων αποδοχών για 20 ή 24 μέρες· από αυτές τις εισφορές το Ταμείο πληρώνει τις απολαβές άδειας.
- Πόσο διαρκεί
- Πλήρη άδεια δικαιούστε για 48 εβδομάδες εργασίας μέσα στο έτος αδείας — 52 εβδομάδες από την ημέρα πρόσληψης. Για μέρος του έτους η άδεια είναι ανάλογη, και κατώτατο όριο στην αρχή της εργασίας δεν υπάρχει πλέον.
- Πού υποβάλλεται
- Οι ημερομηνίες της άδειας συμφωνούνται με τον εργοδότη. Αν τις απολαβές πληρώνει το Ταμείο, υποβάλλετε μία φορά στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων το έντυπο ΥΚΑ 3-002 με τον αριθμό τραπεζικού λογαριασμού — σε επαρχιακό γραφείο, σε ΚΕΠ ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο με ηλεκτρονική υπογραφή.
- Αν η περίπτωσή σας διαφέρει
- Δημόσιες αργίες, μέρες ασθένειας, άδεια μητρότητας και πατρότητας δεν λογίζονται ως ετήσια άδεια: αν ασθενήσετε στην άδεια, η άδεια διακόπτεται και μεταφέρεται. Απασχόληση επί πληρωμή κατά την άδεια δεν επιτρέπεται: το Ταμείο μπορεί να ζητήσει πίσω τις απολαβές μέσω του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών.
Η περίπτωσή σας
Αν ο εργοδότης σας καταβάλλει εισφορές στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών
Κατά την άδεια δεν σας πληρώνει ο εργοδότης αλλά το Ταμείο — με έμβασμα στον λογαριασμό σας. Για να έρθουν τα χρήματα, υποβάλετε μία φορά στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων το έντυπο ΥΚΑ 3-002 με τον αριθμό λογαριασμού· στη συνέχεια το Ταμείο πληρώνει κάθε χρόνο, και νέα αίτηση χρειάζεται μόνο μετά από απόρριψη ή αλλαγή λογαριασμού. Το ποσό ισούται με τις εισφορές του εργοδότη για εσάς τον προηγούμενο χρόνο — 8% επί των ακαθάριστων αποδοχών. Πληρώνεται άδεια τουλάχιστον 9 συνεχόμενων ημερών, ή τουλάχιστον 4 αν εργαστήκατε λιγότερες από 48 εβδομάδες τον χρόνο. Άδεια που συσσωρεύτηκε για 2 χρόνια το Ταμείο την πληρώνει μαζί.
Αν ο εργοδότης σας έχει εξαίρεση από το Ταμείο και πληρώνει ο ίδιος την άδεια
Ο Υπουργός παραχωρεί εξαίρεση όταν το δικό του σχέδιο αδειών του εργοδότη είναι ευνοϊκότερο για τους εργαζομένους από τον νόμο. Τότε κατά την άδεια λαμβάνετε τον κανονικό μισθό απευθείας από τον εργοδότη, και δεν υποβάλλετε τίποτα στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Το νόμιμο ελάχιστο ισχύει: 20 μέρες σε πενθήμερη, 24 σε εξαήμερη, ένα τμήμα τουλάχιστον 9 συνεχόμενων ημερών· αν η σύμβαση ή συλλογική σύμβαση δίνει περισσότερες μέρες, ισχύει ο μεγαλύτερος αριθμός.
Αν αποχωρείτε από την εργασία με άδεια που δεν πήρατε
Μόνο με τον τερματισμό της απασχόλησης ο νόμος επιτρέπει την αντικατάσταση της ελάχιστης άδειας με χρήματα. Δικαιούστε την αναλογία της άδειας του έτους πλην των ημερών που πήρατε, και κατά το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων μπορείτε να διεκδικήσετε και συσσωρευμένη άδεια έως 2 χρόνων. Η άδεια δεν μπορεί να εξαντληθεί μέσα στην προειδοποίηση: οι μέρες προειδοποίησης δεν λογίζονται ως άδεια. Αν ο εργοδότης είναι στο Ταμείο, τις απολαβές πληρώνει το Ταμείο με αίτησή σας· αν έχει εξαίρεση, πληρώνει ο ίδιος. Η διαφορά πηγαίνει στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών εντός 12 μηνών.
Προθεσμίες και προϋποθέσεις
- σε πενθήμερη εργασία η άδεια είναι 20 εργάσιμες μέρεςΝ. 8/1967, άρθρο 5(1): «είκοσι εργάσιμοι ημέραι εις περίπτωσιν εργοδοτουμένου έχοντος πενθήμερον εβδομάδα εργασίας»· ο αριθμός τέθηκε με τον Ν. 66(I)/2002.
- σε εξαήμερη, 24 εργάσιμες μέρεςΤο ίδιο: «είκοσι τέσσερις εργάσιμοι ημέραι εις περίπτωσιν εργοδοτουμένου έχοντος εξαήμερον εβδομάδα εργασίας».
- η πλήρης άδεια αντιστοιχεί σε 48 εβδομάδες εργασίαςΝ. 8/1967, άρθρο 5(1): «όταν ούτος έχη εργασθή ουχί ολιγωτέρας των σαράντα οκτώ εβδομάδων εντός του έτους αδείας»· για μέρος του έτους «εις ανάλογον άδειαν», άρθρο 5(3).
- το έτος αδείας είναι 52 εβδομάδες από την ημέρα πρόσληψης, όχι το ημερολογιακόΝ. 8/1967, άρθρο 2: «“έτος αδείας” … σημαίνει οιανδήποτε περίοδον πεντήκοντα δύο συνεχών εβδομάδων αρχομένην από της ημερομηνίας προσλήψεως».
- πρόκειται για τις 4 εβδομάδες που εγγυάται το ενωσιακό δίκαιοΝ. 63(I)/2002, άρθρο 8(1): «ετήσια άδεια με αποδοχές τουλάχιστο τεσσάρων εβδομάδων» — ενσωμάτωση του άρθρου 7(1) της Οδηγίας 2003/88/ΕΚ.
- ένα τμήμα της άδειας πρέπει να είναι τουλάχιστον 9 συνεχόμενες μέρεςΝ. 8/1967, άρθρο 7(1): «Η άδεια περιλαμβάνει μίαν συνεχή περίοδον ουχί ολιγωτέραν των εννέα ημερών»· ο Οδηγός των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων: πληρωμή από το Ταμείο για άδεια «εννέα (9) τουλάχιστον συνεχών ημερών».
- με λιγότερες από 48 εβδομάδες εργασίας, το Ταμείο πληρώνει άδεια τουλάχιστον 4 συνεχόμενων ημερώνΟ Οδηγός των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων: για λιγότερες από 48 εβδομάδες εργασίας τον προηγούμενο χρόνο «η περίοδος άδειάς του θα πρέπει να είναι διάρκειας τεσσάρων (4) τουλάχιστον συνεχών ημερών»· το ίδιο ο Κανονισμός 13(5) της ΚΔΠ 287/1980.
- με συμφωνία με τον εργοδότη η άδεια συσσωρεύεται, όχι όμως για περισσότερα από 2 χρόνιαΝ. 8/1967, άρθρο 7(2): «Διά συμφωνίας μεταξύ του εργοδότου και του εργοδοτουμένου, αι άδειαι δυνατόν να συσσωρεύωνται … ως προς δύο έτη».
Όλες οι προϋποθέσεις (10)
- η εισφορά του εργοδότη στο Ταμείο είναι 8% επί των ακαθάριστων αποδοχώνΟ Οδηγός των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων: «η εισφορά του εργοδότη στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών είναι 8% πάνω στις αποδοχές του εργοδοτουμένου» για 20 ή 24 μέρες· για μεγαλύτερη άδεια το ποσοστό αυξάνεται κατά τους Πίνακες Ι και ΙΙ.
- η αίτηση στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών υποβάλλεται εντός 12 μηνώνΝ. 8/1967, άρθρο 12(10Α): «Αίτηση στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών υποβάλλεται εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία ανέκυψε το προς υποβολήν αιτήσεως δικαίωμα».
Αν ο εργοδότης σας καταβάλλει εισφορές στο Ταμείο Αδειών
Δημόσιος κατάλογος εργοδοτών με εξαίρεση δεν υπάρχει. Ρωτήστε το τμήμα προσωπικού ή τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο 1450 — από την απάντηση εξαρτάται αν πρέπει να υποβάλετε το ΥΚΑ 3-002.
Πότε το Ταμείο εμβάζει τα χρήματα
Η υπηρεσία δεν δημοσιεύει πότε πληρώνει το Ταμείο. Αν η άδεια πλησιάζει και δεν έχουν έρθει χρήματα, ελέγξτε με τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων ότι η αίτηση παραλήφθηκε και ο λογαριασμός είναι σωστός.
Πηγές
- Οδηγία 2003/88/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας, άρθρο 7eur-lex.europa.euΤουλάχιστον 4 εβδομάδες άδειας μετ' αποδοχών τον χρόνο· χρηματική αντικατάσταση μόνο με τη λήξη της σχέσης εργασίας.
- Ο περί Ετησίων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμος 8/1967 (ενοποιημένο κείμενο)www.cylaw.orgΤο έτος αδείας, 20 και 24 μέρες για 48 εβδομάδες, η αναλογία, οι μέρες που δεν λογίζονται, τμήμα τουλάχιστον 9 ημερών, συσσώρευση 2 ετών, το Κεντρικό Ταμείο Αδειών και η εξαίρεση, η προθεσμία για το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών.
- Ο περί Ετήσιων Αδειών μετ’ Απολαβών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2023, Ν. 24(Ι)/2023www.cylaw.orgΔιαγράφεται το όριο των 13 εβδομάδων: η άδεια είναι ανάλογη από την πρώτη εβδομάδα εργασίας.
- Ο περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμος 63(I)/2002, άρθρο 8www.cylaw.orgΕλάχιστο 4 εβδομάδων και χρηματική αποζημίωση μόνο με τον τερματισμό της εργασιακής σχέσης.
- Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, «Ετήσια Άδεια με Απολαβές»www.gov.cyΠοιος πληρώνει — ο εργοδότης ή το Ταμείο, 20 και 24 μέρες, συσσώρευση 2 ετών, το έντυπο ΥΚΑ 3-002 μία φορά και πού υποβάλλεται.
- Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, «Οδηγός για τη Νομοθεσία Ετήσιων Αδειών μετ’ Απολαβών»www.gov.cyΗ εισφορά 8% και οι πίνακες ποσοστών, το Ταμείο πληρώνει τις εισφορές του προηγούμενου χρόνου, άδεια τουλάχιστον 9 συνεχόμενων ημερών (4 για ελλιπές έτος), η απαγόρευση εργασίας κατά την άδεια, η εξαίρεση εργοδότη.
- Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, Συνήθεις Ερωτήσεις για τον τερματισμό απασχόλησης (αρ. 5 και 13)www.mlsi.gov.cyΜε τον τερματισμό οφείλεται η αναλογία της άδειας και συσσωρευμένη άδεια έως 2 χρόνων· η προειδοποίηση δεν συντρέχει με ετήσια άδεια.