Πώς εγγράφεστε στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις στην Κύπρο και πόσα κρατούνται από τον μισθό
Ελέγχθηκε: δεν διαπιστώθηκε αλλαγή του κανόνα από τον έλεγχο
Με λίγα λόγια
- Ποιους αφορά
- Όποιον εργάζεται στην Κύπρο — μισθωτό ή για δικό του λογαριασμό. Κάθε εργαζόμενος ασφαλίζεται υποχρεωτικά: ιδιωτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι, μαθητευόμενοι, έμποροι, ελεύθεροι επαγγελματίες, γεωργοί. Η υπηκοότητα δεν παίζει ρόλο.
- Πόσο κοστίζει
- Ο μισθωτός καταβάλλει 8,8% των αποδοχών, ο εργοδότης άλλο 8,8%, και το κράτος προσθέτει 5,2%. Ο αυτοτελώς εργαζόμενος καταβάλλει 16,6% μόνος του. Οι εισφορές ΓεΣΥ είναι χωριστές, επιπλέον.
- Πόσο διαρκεί
- Το Τμήμα δεν αναφέρει προθεσμία έκδοσης αριθμού. Αναφέρει άλλη — για τον εργοδότη: η Βεβαίωση Έναρξης Απασχόλησης συμπληρώνεται ΠΡΙΝ από την πρώτη μέρα εργασίας και αποστέλλεται στο επαρχιακό γραφείο μέχρι το τέλος του μήνα.
- Πού υποβάλλεται
- Στο επαρχιακό γραφείο των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με το έντυπο ΥΚΑ 1-008 — κοινό για μισθωτούς και αυτοτελώς εργαζομένους. Μπορεί να υπογραφεί ηλεκτρονικά και να σταλεί στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του επαρχιακού γραφείου.
- Αν η περίπτωσή σας διαφέρει
- Ο Αριθμός Εγγραφής Αλλοδαπού από το Δελτίο Εγγραφής Αλλοδαπού πρέπει να υπάρχει στο μητρώο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων — με αυτόν σας εντοπίζει μετά το ΓεΣΥ. Αν εγγραφήκατε με διαβατήριο και πήρατε το ARC αργότερα, προσθέστε τον στο επαρχιακό γραφείο ή σε ΚΕΠ.
Προθεσμίες και προϋποθέσεις
| Προϋπόθεση | Νομική βάση |
|---|---|
| ο μισθωτός καταβάλλει 8,8% των αποδοχών και ο εργοδότης το ίδιο | Ανακοίνωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων «Εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων από την 1η Ιανουαρίου 2024»: για μισθωτούς 22,8%, από το οποίο 8,8% ο μισθωτός, 8,8% ο εργοδότης και 5,2% το Πάγιο Ταμείο. |
| το κράτος προσθέτει άλλο 5,2% | Η ίδια ανακοίνωση: το μερίδιο του Πάγιου Ταμείου της Δημοκρατίας είναι 5,2% τόσο για μισθωτούς όσο και για αυτοτελώς εργαζομένους. |
| ο αυτοτελώς εργαζόμενος καταβάλλει 16,6% μόνος του | Η ίδια ανακοίνωση: για αυτοτελώς εργαζομένους 21,8%, από το οποίο 16,6% ο ίδιος και 5,2% το Πάγιο Ταμείο. |
| με προαιρετική ασφάλιση καταβάλλετε 15% | Η ίδια ανακοίνωση: ο προαιρετικά ασφαλισμένος εσωτερικού καταβάλλει 15%, το Πάγιο Ταμείο 4,7%. |
| τα ποσοστά αυτά ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2024 | Η ίδια ανακοίνωση: τα ποσοστά ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2024. Το επόμενο βήμα κατά τον νόμο είναι από το 2029, αλλά το ύψος του εξαρτάται από αναλογιστική μελέτη. |
Η περίπτωσή σας
Αν εργάζεστε ως μισθωτός σε κύπριο εργοδότη
Ασφαλίζεστε υποχρεωτικά. Πριν από την πρώτη μέρα εργασίας ο εργοδότης συμπληρώνει τη Βεβαίωση Έναρξης Απασχόλησης, την υπογράφετε και οι δύο, και το κίτρινο αντίγραφο σας παραδίδεται αμέσως — μπορεί να το ζητήσει επιθεωρητής των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Από τον μισθό κρατείται 8,8% και ο εργοδότης καταβάλλει άλλο 8,8%. Η ίδια η εγγραφή γίνεται με το έντυπο ΥΚΑ 1-008 με τα στοιχεία και τον αριθμό μητρώου του εργοδότη.
Αν εργάζεστε για δικό σας λογαριασμό: δική σας επιχείρηση, ελεύθερο επάγγελμα
Ασφαλίζεστε υποχρεωτικά και εγγράφεστε μόνοι σας — με το ίδιο έντυπο ΥΚΑ 1-008, συμπληρώνοντας το μέρος για αυτοτελώς εργαζομένους με τη διεύθυνση της επιχείρησης. Την εισφορά 16,6% την καταβάλλετε εσείς. Υπολογίζεται εξ ορισμού όχι στο πραγματικό εισόδημα αλλά στις ασφαλιστέες αποδοχές της επαγγελματικής σας κατηγορίας — τους πίνακες τους δημοσιεύουν οι Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων· πληρωμή με βάση το πραγματικό εισόδημα γίνεται με ξεχωριστή αίτηση.
Αν σταματήσατε να εργάζεστε
Η υποχρεωτική ασφάλιση λήγει με την εργασία, αλλά μπορείτε να τη συνεχίσετε προαιρετικά — εφόσον έχετε ήδη πραγματική ασφάλιση τουλάχιστον μίας ασφαλιστικής μονάδας, δηλαδή αποδοχές ίσες τουλάχιστον με τις ετήσιες βασικές ασφαλιστέες αποδοχές. Η προαιρετική εισφορά είναι 15% και την καταβάλλετε εσείς.
Η Βεβαίωση Έναρξης Απασχόλησης πρέπει να σας δοθεί πριν από την πρώτη μέρα — είναι η απόδειξη ότι είστε δηλωμένοι
Τι συνεπάγεται αυτό:
- η βεβαίωση συμπληρώνεται σε τρία αντίγραφα διαφορετικού χρώματος: το κίτρινο για εσάς, το ροζ το κρατά ο εργοδότης, το άσπρο αποστέλλεται στο επαρχιακό γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων
- η μη έκδοσή της πριν από την έναρξη εργασίας είναι αδίκημα του εργοδότη, όχι τυπικότητα
- αν ήδη εργάζεστε και δεν έχετε κίτρινο αντίγραφο, ρωτήστε ευθέως τον εργοδότη
- το ποσοστό εισφοράς το παίρνετε από την ανακοίνωση των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όχι από το ενοποιημένο κείμενο του νόμου: από το 2024 εκεί φαίνεται μεγαλύτερο ποσοστό, που ο νόμος επέτρεψε να μην εφαρμοστεί
- το ΓεΣΥ είναι χωριστό σύστημα με δικές του εισφορές και εγγραφή, αλλά σας εντοπίζει μέσω του μητρώου Κοινωνικών Ασφαλίσεων — τον αλλοδαπό με τον αριθμό ARC
Ποιος υποβάλλει το έντυπο ΥΚΑ 1-008 για μισθωτό
Το έντυπο είναι αίτηση του μισθωτού και φέρει την υπογραφή του, αλλά έχει μέρος με τα στοιχεία του εργοδότη. Αν το υποβάλλετε εσείς ή ο εργοδότης, το Τμήμα δεν το αναφέρει. Ρωτήστε τον εργοδότη κατά την πρόσληψη, και αν δεν γνωρίζει — το επαρχιακό γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Ζείτε στην Κύπρο αλλά εργάζεστε εξ αποστάσεως για ξένη εταιρεία
Αν ασφαλίζεστε στην Κύπρο εξαρτάται από το πού βρίσκεται ο εργοδότης, αν έχετε έντυπο A1 από χώρα της ΕΕ και αν η Κύπρος έχει συμφωνία με εκείνη τη χώρα. Έτοιμη απάντηση για αυτή την περίπτωση το Τμήμα δεν δημοσιεύει — ρωτήστε το επαρχιακό γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων αναφέροντας τη χώρα του εργοδότη.
Πηγές
- Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμος Ν.59(Ι)/2010, ενοποιημένο κείμενο στο cylawwww.cylaw.orgΤο χρονοδιάγραμμα ποσοστών ανά βήματα 2019–2039 και η επιφύλαξη ότι η αύξηση μπορεί να είναι μικρότερη αν το δείξει αναλογιστική μελέτη.
- Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, «Εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων από την 1η Ιανουαρίου 2024»www.gov.cyΤα ισχύοντα ποσοστά: μισθωτός και εργοδότης 8,8% ο καθένας, αυτοτελώς εργαζόμενος 16,6%, προαιρετικά ασφαλισμένος 15%, το μερίδιο του κράτους.
- gov.cy, υπηρεσία «Κατηγορίες ασφαλισμένων»www.gov.cyΠοιοι ασφαλίζονται υποχρεωτικά (μισθωτοί και αυτοτελώς εργαζόμενοι, με κατάλογο), η προϋπόθεση προαιρετικής ασφάλισης, οι διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των επαρχιακών γραφείων.
- Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, έντυπο ΥΚΑ 1-008 «Αίτηση Εγγραφής Μισθωτού/Αυτοτελώς Εργαζομένου» (5/2019)www.mlsi.gov.cyΈνα έντυπο για μισθωτούς και αυτοτελώς εργαζομένους· πεδία ARC και διαβατηρίου· αριθμός ασφάλισης χώρας προέλευσης μόνο για πολίτες ΕΕ και ΕΟΧ· μέρος με τα στοιχεία και τον αριθμό του εργοδότη· το έντυπο A1 για εργασία σε άλλη χώρα της ΕΕ.
- Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων, έντυπο ΥΚΑ 5-019 «Βεβαίωση Έναρξης Απασχόλησης Μισθωτού — Οδηγίες» (8/2014)www.mlsi.gov.cyΟ εργοδότης συμπληρώνει τη βεβαίωση ΠΡΙΝ από την έναρξη, υπογράφουν και οι δύο, το κίτρινο στον μισθωτό, το ροζ στον εργοδότη, το άσπρο στο επαρχιακό γραφείο μέχρι το τέλος του μήνα· η παράλειψη είναι αδίκημα.
- gov.cy, υπηρεσία «Εγγραφή στο Μητρώο Εργοδοτών των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων»www.gov.cyΟ εργοδότης υποχρεούται να εγγραφεί και να καταβάλλει για κάθε εργοδοτούμενο εισφορές σε διάφορα ταμεία, μεταξύ αυτών χωριστά στο ΓεΣΥ.
- ΟΑΥ — Διαδικασία Εγγραφής Δικαιούχωνwww.gesy.org.cyΟ Αριθμός Εγγραφής Αλλοδαπού πρέπει να υπάρχει στο μητρώο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αλλιώς το ΓεΣΥ δεν ταυτοποιεί τον εργαζόμενο αλλοδαπό· προστίθεται στο επαρχιακό γραφείο ή σε ΚΕΠ.