ΚΒΚ: Πτώση της ανάπτυξης στο 2,9% το 2026 λόγω Μέσης Ανατολής και άνοδος πληθωρισμού στο 3,3%

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ) αναμένει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης φέτος, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή πιέζει τον τουρισμό και τις επενδύσεις, την ώρα που ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά, σύμφωνα με τις προβλέψεις Σεπτεμβρίου που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Πέμπτη, όπως μεταδίδει ο Cyprus Mail.

Ειδικότερα, η ΚΤΚ προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,9% το 2026, από 3,8% το 2025, πριν η ανάπτυξη επιταχυνθεί στο 3,1% τόσο το 2027 όσο και το 2028.

Οι προβλέψεις, που εκπονήθηκαν από τη Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης και Νομισματικής Πολιτικής της ΚΤΚ, καλύπτουν το ΑΕΠ, την ανεργία, τον πληθωρισμό και τον δομικό πληθωρισμό, αξιολογώντας παράλληλα τους βασικούς κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές.

Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης

Οι προβλέψεις του Σεπτεμβρίου ενσωματώνουν τις οικονομικές επιπτώσεις της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων διεθνών τιμών πετρελαίου, των αυξημένων περιθωρίων διύλισης και της εντονότερης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, οι παράγοντες αυτοί αναμένεται να έχουν άμεση αρνητική επίδραση στην κυπριακή οικονομία, κυρίως μέσω των τιμών ενέργειας, του τουρισμού και των μη οικιστικών ιδιωτικών επενδύσεων. Το βασικό σενάριο προϋποθέτει ότι η σύγκρουση θα διαρκέσει έως το τελευταίο τρίμηνο του 2026, με σταδιακή αποκλιμάκωση στη συνέχεια.

Παρά τις εξωτερικές πιέσεις, η ΚΤΚ επισημαίνει ότι η οικονομία συνεχίζει να επιδεικνύει ανθεκτικότητα και ότι η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να στηρίξει την ανάπτυξη καθ' όλη την περίοδο των προβλέψεων. Η ιδιωτική κατανάλωση εκτιμάται ότι θα παραμείνει θετική, καθώς τα νοικοκυριά επωφελούνται από υψηλότερα πραγματικά διαθέσιμα εισοδήματα, ενώ και η αγορά εργασίας αναμένεται να προσφέρει στήριξη. Τα μεγάλα οικιστικά και μη οικιστικά επενδυτικά έργα δεν αναμένεται να ακυρωθούν, λόγω του μεγάλου χρονικού ορίζοντα υλοποίησής τους και της εκτίμησης ότι η γεωπολιτική αναταραχή θα είναι προσωρινή.

Οι καθαρές εξαγωγές, ωστόσο, αναμένεται να συνεισφέρουν αρνητικά στην ανάπτυξη το 2026, κυρίως λόγω της εξασθένησης των εξαγωγών μετά τη μείωση των τουριστικών εσόδων στο πρώτο εξάμηνο του έτους εξαιτίας της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι εισαγωγές, αντίθετα, αναμένεται να επιταχυνθούν, αντανακλώντας την ισχυρή εγχώρια ζήτηση και την αύξηση των εισαγωγών υπηρεσιών. Η εικόνα αναμένεται να βελτιωθεί το 2027 και το 2028, όταν οι καθαρές εξαγωγές προβλέπεται να συνεισφέρουν θετικά, κυρίως λόγω της περαιτέρω ανάκαμψης του τουρισμού.

Σε σύγκριση με τον Ιούνιο, η ΚΤΚ αναβάθμισε τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη, αυξάνοντας την πρόβλεψη του 2026 κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και εκείνη του 2027 κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Για το 2026, η αναθεώρηση αντανακλά ισχυρότερη οικονομική δυναμική από την αναμενόμενη, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, ιδίως κατά το δεύτερο τρίμηνο, με την ΚΤΚ να επισημαίνει τις καλύτερες του αναμενομένου εξελίξεις στον τουρισμό και τις ισχυρές οικιστικές επενδύσεις. Για το 2027, η αναθεώρηση προς τα πάνω συνδέεται με την αναμενόμενη ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων, ιδίως μέσω της αύξησης των αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE, στο οποίο αναμένεται να συμμετάσχουν κυπριακές εταιρείες.

Ανεργία σε ιστορικό χαμηλό

Η αγορά εργασίας αναμένεται να παραμείνει μία από τις κύριες πηγές ανθεκτικότητας, με την ΚΤΚ να προβλέπει σημαντική πτώση της ανεργίας στο 3,8% το 2026. Το ποσοστό αναμένεται να παραμείνει στο 3,8% τόσο το 2027 όσο και το 2028, υποστηριζόμενο από τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη και τη διαρκή στενότητα της αγοράς εργασίας. «Το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας καταδεικνύει την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας», ανέφερε η ΚΤΚ. Οι προβλέψεις για την ανεργία έχουν μειωθεί σημαντικά σε σχέση με τον Ιούνιο, κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες για το 2027 και το 2028.

Πληθωρισμός στο 3,3%

Η μεγαλύτερη επιδείνωση στις προοπτικές αφορά τον πληθωρισμό, με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή να προβλέπεται να φθάσει στο 3,3% το 2026, από μόλις 0,8% το 2025. Η ΚΤΚ αποδίδει την αύξηση κυρίως στις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ιδίως στις υψηλότερες τιμές ενέργειας και στα αυξημένα περιθώρια διύλισης. Οι πιέσεις αυτές αναμένεται να μεταδοθούν και σε άλλες συνιστώσες του πληθωρισμού, όπως οι υπηρεσίες και τα τρόφιμα. Οι τιμές των υπηρεσιών αναμένεται να δεχθούν ανοδική πίεση λόγω της ισχυρής ζήτησης σε τομείς που σχετίζονται με τον τουρισμό, ενώ οι τιμές των τροφίμων εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται λόγω των έμμεσων επιπτώσεων του υψηλότερου ενεργειακού κόστους. Αντίθετα, οι τιμές των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών αναμένεται να παραμείνουν σε αρνητικό έδαφος το 2026, αντισταθμίζοντας μέρος των ευρύτερων πληθωριστικών πιέσεων, κάτι που η ΚΤΚ συνδέει εν μέρει με τις χαμηλότερες τιμές εισαγωγών από την Κίνα και τη στροφή προς τις ηλεκτρονικές αγορές.

Οι προβλέψεις ενσωματώνουν επίσης τα υφιστάμενα κυβερνητικά μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλότερων τιμών, όπως η μείωση του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια και η παράταση των μειωμένων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα. Ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,4% το 2027 και στο 1,9% το 2028, καθώς υποχωρεί ο ενεργειακός πληθωρισμός και τα αποτελέσματα του υψηλότερου κόστους παραγωγής σταδιακά απορροφώνται από την οικονομία. Η πρόβλεψη για το 2028 ενσωματώνει την αναμενόμενη εφαρμογή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ, γνωστού ως ETS2, με κύρια επίπτωση στις μεταφορές.